Goede signalering op de werkvloer maakt het verschil tussen informeren en waarschuwen. Het helpt medewerkers om processen te bewaken, tijdig te handelen en gevaarlijke situaties te herkennen. De juiste keuze voor een signaalgever is daarom niet alleen belangrijk voor een efficiënt productieproces, maar ook voor de veiligheid van medewerkers.
Wat is signalering op de werkvloer?
Signalering op de werkvloer is het overbrengen van informatie over de toestand van machines, installaties of bedrijfsprocessen. Dit gebeurt bijvoorbeeld met signaallampen, LED-signaalgevers, signaaltorens of sirenes.
In een productieomgeving kan een signaal aangeven dat een machine normaal functioneert, dat een voorraad moet worden aangevuld of dat een storing aandacht vraagt. In andere situaties moet een signaal medewerkers direct waarschuwen voor mogelijk gevaar.
Het doel is steeds hetzelfde: ervoor zorgen dat medewerkers en omstanders begrijpen wat er aan de hand is en welke reactie noodzakelijk is. Toch bestaat er een belangrijk verschil tussen een informatief signaal en een veiligheidssignaal.
Wanneer is informatieve signalering voldoende?
Niet iedere afwijking in een productieproces vormt direct een gevaar. Soms is het voldoende om medewerkers te informeren, zodat zij op het juiste moment kunnen handelen.
Denk bijvoorbeeld aan een machine waarvan de grondstoffen bijna op zijn. De machine functioneert nog normaal, maar moet binnenkort worden bijgevuld. Een visueel signaal kan de operator hierover informeren zonder het productieproces onnodig te verstoren.
Ook bij het bewaken van voorraadniveaus of het aangeven van verschillende machinestatussen biedt informatieve signalering voordelen.
Een goed voorbeeld hiervan is de ESIGN-signaaltoren. Deze programmeerbare signaaltoren kan met verschillende LED-segmenten meer informatie over een machine of proces weergeven.
Stel dat vijf machines allemaal een groen signaal tonen. Hoe weet een medewerker welke machine als eerste moet worden bijgevuld?
Met de ESIGN kunnen de groene segmenten verschillende voorraadniveaus aangeven. Eén verlicht segment betekent bijvoorbeeld dat de voorraad bijna op is, terwijl vijf segmenten aangeven dat er nog voldoende voorraad aanwezig is.
Zo wordt signalering meer dan alleen een lamp die aan- of uitgaat. Het wordt een hulpmiddel waarmee medewerkers sneller en gerichter kunnen handelen.
Wanneer is waarschuwingssignalering noodzakelijk?
Bij situaties waarin gevaar ontstaat voor medewerkers of omstanders, is uitsluitend informeren niet voldoende. Dan moet een waarschuwingssignaal duidelijk maken dat direct handelen noodzakelijk kan zijn. Denk aan het vrijkomen van een gevaarlijke stof, gasdetectie of een bedrijfskritisch proces waarbij een storing veiligheidsrisico’s veroorzaakt. In dergelijke situaties is het belangrijk dat het signaal niet alleen zichtbaar of hoorbaar is, maar ook voldoende betrouwbaar functioneert.
Afhankelijk van het risico kunnen speciale veiligheidssignaalgevers nodig zijn, zoals gecertificeerde PL/SIL-signaleringen, fail-safe signaleringen of EN54-brandsignaalgevers.
Het belangrijkste verschil is dat informatieve signalering medewerkers helpt een proces te bewaken, terwijl waarschuwingssignalering hen attent maakt op een situatie die mogelijk direct ingrijpen vereist. Een gewone signaallamp is daarom niet automatisch geschikt als veiligheidssignalering.
Neem gratis en vrijblijvend contact op met InratoWaarom de juiste signaalgever belangrijk is voor machineveiligheid
In industriële omgevingen zijn vaak meerdere machines tegelijkertijd actief. Iedere machine heeft een eigen functie, processtatus en mogelijke risico’s. Wanneer signalen niet duidelijk herkenbaar zijn, bestaat het risico dat medewerkers een melding verkeerd interpreteren of te laat reageren. Daarom moet bij het kiezen van signalering worden gekeken naar de situatie waarin het signaal wordt toegepast.
Een signaal dat aangeeft dat een machine moet worden bijgevuld, stelt andere eisen dan een waarschuwing voor een gevaarlijke situatie. Bij de keuze spelen onder andere de zichtbaarheid, hoorbaarheid, omgevingsomstandigheden en de vereiste betrouwbaarheid een rol.
Leendert Jan IJspeert van Inrato International houdt zich bezig met veiligheidsvraagstukken rondom machines en bedrijfsprocessen. Vanuit die expertise kan hij bedrijven helpen bij het beoordelen welke signalering past bij de toepassing en de aanwezige risico’s.
Een goede oplossing begint namelijk niet bij de keuze voor een lamp of sirene, maar bij de vraag: wat moet het signaal duidelijk maken en wat moet de medewerker vervolgens doen?
Slimme industriële signalering met de ESIGN-signaaltoren
Moderne signaleringstechniek biedt steeds meer mogelijkheden om informatie overzichtelijk weer te geven. De ESIGN is een programmeerbare signaaltoren die via 24 VDC of IO-Link kan worden aangestuurd. De signaaltoren is beschikbaar voor vloer- of pijpmontage en kan op een montagekolom worden geplaatst voor een goede zichtbaarheid.
Door gebruik te maken van verschillende LED-segmenten kan één signaaltoren meerdere machinestatussen communiceren. Naast het weergeven van voorraadniveaus kunnen ook enkele of dubbele flitsen worden gebruikt om verschillende alarmstatussen aan te geven.
Hierdoor kan de ESIGN bijdragen aan een overzichtelijker productieproces. Medewerkers krijgen meer informatie zonder dat voor iedere afzonderlijke status een andere signaalgever nodig is.
Welke signalering geschikt is, hangt uiteindelijk af van de toepassing en de risico’s. Een programmeerbare signaaltoren voor procesinformatie vervangt niet zonder meer een gecertificeerd veiligheidssysteem.
Hygiënische signalering in de voedingsmiddelenindustrie
Niet alleen de functie van een signaalgever is belangrijk. Ook de omgeving waarin deze wordt toegepast, bepaalt welke oplossing geschikt is.
In de voedingsmiddelenindustrie gelden bijvoorbeeld hoge eisen aan hygiëne en reinigbaarheid. Machines en onderdelen waarop vuil of stof kan achterblijven, moeten goed kunnen worden gereinigd. Dat geldt ook voor signaaltorens.
De CLEANSIGN-signaaltoren is speciaal ontwikkeld voor toepassingen in de voedselverwerkende industrie. Dankzij het hygiënische ontwerp en de IP69K-beschermingsgraad is deze geschikt voor omgevingen waarin intensieve reiniging plaatsvindt.
De signaaltoren combineert daarmee een duidelijke signaleringsfunctie met een ontwerp dat aansluit bij de hygiënische eisen van de productieomgeving.
Signalering en de RI&E: welke risico’s moeten worden beoordeeld?
De keuze voor de juiste signalering hangt nauw samen met de risico’s die binnen een bedrijf aanwezig zijn.
Met een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) worden risico’s rondom machines en arbeidsmiddelen in kaart gebracht. Daarbij wordt gekeken naar het gebruik van machines, mogelijke gevaren, onderhoud en de blootstelling van medewerkers aan risico’s. De uitkomsten vormen de basis voor passende beheersmaatregelen.
Signalering kan onderdeel zijn van die maatregelen, maar vervangt niet automatisch andere noodzakelijke veiligheidsvoorzieningen. Een waarschuwing voor gevaar is immers iets anders dan het daadwerkelijk voorkomen van dat gevaar. Daarom is het belangrijk om signalering te beoordelen binnen het totale veiligheidsconcept van een machine of installatie.
Welke signalering past bij jouw productieomgeving?
Of het nu gaat om een eenvoudige machinestatus, een waarschuwing bij een storing of signalering binnen een veiligheidskritisch proces: iedere toepassing vraagt om een passende oplossing.
Inrato International adviseert bedrijven over industriële signalering en levert verschillende soorten signaalgevers, waaronder LED-signaalgevers, sirenes, RGB-signalering, EN54-brandsignaalgevers en gecertificeerde veiligheidssignalering.
Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de technische mogelijkheden, maar ook naar de situatie waarin de signalering moet functioneren. Want een signaal heeft pas waarde wanneer de juiste boodschap op het juiste moment bij de juiste persoon aankomt.
Wil je weten welke signalering geschikt is voor jouw machines of productieproces? Neem contact op met Inrato International. Leendert Jan IJspeert denkt graag mee over een oplossing die aansluit bij jouw situatie.
Inrato geeft zekerheid in veiligheid
Bij Inrato Internatonaal helpen we bedrijven om veiligheid op de werkvloer aantoonbaar te verbeteren. Van machineveiligheid tot chemische risico’s, van een volledige RI&E tot begeleiding bij CE-markering – wij zorgen dat je voldoet aan de wetgeving én dat je medewerkers veilig kunnen werken.
